In sách số lượng ít tại Nhà in Phát là in kỹ thuật số hệ màu CMYK từ file PDF đã dàn trang, sau đó đóng thành cuốn bằng kim giữa, gáy keo hoặc lò xo cho sách, giáo trình, tạp chí, bản tin, zine và truyện tranh. Cách làm này hợp với một cuốn mẫu, một lô vài chục cuốn cho công ty, trung tâm đào tạo, câu lạc bộ, hay sách tự xuất bản cần in theo từng đợt thay vì in sẵn để tồn kho. Khổ thành phẩm đang dùng phổ biến là A4; khổ khác, loại giấy, số lượng và ngày nhận được nhân viên xác nhận theo file thực tế.
SẢN PHẨM NÀY DÀNH CHO AI
Sách và tạp chí: trang này nhận in những loại cuốn nào?
Trang sản phẩm này gom hai nhóm ấn phẩm có chung một đặc điểm: nội dung dài, đọc theo thứ tự trang và cần đóng thành cuốn, nhưng số bản không đủ lớn để chuẩn bị một lô in công nghiệp. Mỗi nhóm có cách đọc riêng, nên kiểu đóng, giấy và cách duyệt mẫu cũng khác. Xác định đúng nhóm trước khi gửi file giúp nhân viên tư vấn đúng cấu hình ngay từ đầu.
Sách đọc tuần tự
Nhóm này gồm sách tự xuất bản, sách gia đình và hồi ký, tuyển tập bài viết, giáo trình nội bộ của trung tâm đào tạo, sổ tay quy trình hay tài liệu huấn luyện nhân viên. Chữ chiếm phần lớn, người đọc ngồi đọc lâu và quay lại nhiều lần, nên ưu tiên là chữ rõ, giấy ruột dịu mắt, lề trong đủ rộng để không phải ấn gáy mới đọc được dòng sát gáy, và sống gáy ghi tên sách khi cuốn đứng trên kệ. Giáo trình có bài tập lại cần cuốn nằm phẳng trên bàn, nên kiểu đóng có thể khác hẳn sách đọc thư giãn.
Tạp chí, bản tin, zine và truyện tranh
Tạp chí nội bộ doanh nghiệp, bản tin của trường hoặc hội nhóm, tạp chí chuyên đề cho một sự kiện, zine tự làm và truyện tranh tự xuất bản thường mỏng hơn sách, nhiều ảnh, nhiều trang đôi và có thể ra theo số. Điều cần giữ là sự đồng bộ giữa các số về khổ, giấy, kiểu đóng, đồng thời kiểm kỹ hình ảnh chạy qua hai trang.
Kỷ yếu và album ảnh đặt ở trang riêng
Kỷ yếu lớp, khóa học hay công ty có cách thu ảnh, chốt danh sách và quy cách riêng, được hướng dẫn tại trang In Kỷ Yếu. Album ảnh gia đình, ảnh cưới và các cuốn cần bìa cứng mở phẳng để ảnh trải trọn hai trang đặt tại In Photobook, album ảnh bìa cứng mở phẳng. Phần còn lại của trang này chỉ nói về sách và tạp chí đóng cuốn.
| Loại cuốn | Cách người đọc dùng | Kiểu đóng nên xem trước | Điều cần chốt trước báo giá |
|---|---|---|---|
| Sách tự xuất bản, hồi ký, tuyển tập | Đọc lâu, lật tuần tự, cất trên kệ | Gáy keo | Số trang ruột cuối, giấy ruột, chữ trên sống gáy |
| Giáo trình, tài liệu đào tạo có bài tập | Mở trên bàn, ghi chú, tra lại nhiều lần | Lò xo hoặc gáy keo | Cạnh đóng, lề trong, có viết lên trang hay không |
| Tạp chí nội bộ, bản tin, zine mỏng | Đọc nhanh, phát tay, lật liên tục | Kim giữa | Tổng trang là bội số của 4, ảnh ở trang giữa |
| Tạp chí chuyên đề nhiều trang | Đọc chọn lọc, giữ lại làm tư liệu | Gáy keo | Độ dày ruột, lề gần gáy của trang đôi |
| Truyện tranh tự xuất bản | Đọc liền mạch, có khung tranh trải hai trang | Kim giữa khi mỏng, gáy keo khi dày | Ruột màu hay trắng đen, chiều đọc, khung sát gáy |
| Sổ tay quy trình, tài liệu huấn luyện | Tra lại từng bước khi làm việc | Lò xo hoặc kim giữa khi mỏng | Số phiên bản đang dùng, lịch cập nhật nội dung |
VÌ SAO IN KỸ THUẬT SỐ
Khi nào in kỹ thuật số hợp lý cho sách, tạp chí số lượng ít?
In kỹ thuật số in trực tiếp từ file, không cần làm khuôn in cho từng màu như offset. Vì vậy cuốn đầu tiên và cuốn thứ năm mươi đi qua cùng một quy trình: có thể in một cuốn để duyệt rồi mới in phần còn lại, hoặc chia đơn thành nhiều đợt nhỏ. Đổi lại, chi phí mỗi cuốn phụ thuộc trực tiếp vào số trang, giấy và kiểu đóng; tăng số cuốn không làm giá mỗi cuốn giảm mạnh như ở một lô offset lớn.
Cần một cuốn hoàn chỉnh trước khi quyết định số lượng
Tác giả muốn cầm cuốn sách thật trước khi gửi bạn đọc, ban biên tập muốn đưa bản in cho lãnh đạo duyệt, câu lạc bộ muốn xem thử tuyển tập trước khi chốt số người đặt mua: tất cả cần một cuốn đóng hoàn chỉnh chứ không phải vài tờ in rời. Cuốn mẫu làm với giấy và kiểu đóng dự kiến nên những gì thấy trên đó gần với lô in sau này.
Số người đọc đã biết và nội dung còn thay đổi
Một khóa học ba mươi học viên, một danh sách nhân viên nhận tạp chí, một gia đình in hồi ký tặng họ hàng: số cuốn tính từ danh sách thật, không phải in dư cho đủ một mức tối thiểu. Giáo trình cập nhật theo khóa hay sách tự xuất bản sửa lỗi sau phản hồi đầu tiên cũng hợp với in theo đợt, vì đợt sau dùng file mới mà không phải bỏ đi kho sách cũ. Mỗi đợt nên có mã phiên bản in kín đáo ở trang thông tin để không trộn cuốn cũ và mới khi phát.
Nhiều phiên bản trong cùng một đơn
Tạp chí nội bộ có bìa khác nhau cho từng chi nhánh, sách có hai bản ngôn ngữ, tài liệu đào tạo có phụ lục riêng cho từng bộ phận: in kỹ thuật số xử lý được mà không phải dựng các lô in tách biệt từ đầu. Việc của bạn là ghi rõ số cuốn của từng phiên bản và phần nào khác nhau giữa các bản.
KIỂU ĐÓNG CUỐN
Kim giữa, gáy keo hay lò xo: chọn theo số trang và cách mở cuốn
Kiểu đóng quyết định cuốn sách mở rộng được bao nhiêu, chịu được độ dày ra sao và file phải chuẩn bị thế nào. Nên chốt trước khi dàn trang xong, vì lề trong, cách tính trang và file bìa đều phụ thuộc vào nó.
Kim giữa: cho cuốn mỏng, đọc nhanh
Các tờ in được gấp đôi, lồng vào nhau và bấm ghim tại nếp gấp giữa. Kiểu đóng này gọn, nhẹ, chi phí hợp lý cho cuốn ít tờ, hợp với tạp chí nội bộ, bản tin, zine, truyện tranh mỏng và tài liệu phát tại sự kiện. Vì mỗi tờ gấp tạo thành bốn trang, tổng số trang kể cả bìa thường phải là bội số của 4. Cuốn càng nhiều tờ thì các tờ trong cùng càng bị đẩy ra phía mép ngoài, nên sau khi xén, nội dung sát mép ngoài ở những trang giữa cuốn sẽ gần mép hơn; hiện tượng này gọi là trượt trang. Trang chính giữa cuốn là cặp trang duy nhất nằm trên cùng một tờ, nên ảnh trải ở đây liền mạch, nhưng ghim nằm ngay trên nếp gấp. Kim giữa có quy cách cán màng một mặt bìa và cắt thành phẩm A4, xem tại In sách, tạp chí đóng kim giữa.
Gáy keo: cho sách nhiều trang, có sống gáy vuông
Tập ruột được dán keo vào bìa, tạo sống gáy phẳng in được tên sách, tên tác giả hoặc số kỳ. Đây là kiểu đóng gần với sách bày ở hiệu sách, hợp với sách tự xuất bản, hồi ký, giáo trình đọc tuần tự và tạp chí chuyên đề dày. Gáy keo không mở phẳng như album: phần sát gáy cong vào khi mở, nên lề trong cần rộng hơn lề ngoài và ảnh trải hai trang phải chừa vùng giữa. Bề rộng sống gáy phụ thuộc số tờ ruột và độ dày giấy thực tế, nên file bìa chỉ hoàn thiện được sau khi nhân viên xác nhận con số này. Quy cách đang hiển thị là thành phẩm A4, đóng gáy keo và cắt thành phẩm, xem tại In sách, tạp chí đóng gáy keo.
Lò xo: cho tài liệu mở trên bàn và tra cứu
Các tờ được đục lỗ dọc cạnh đóng và luồn vòng lò xo, nên cuốn lật được một vòng quanh gáy và nằm yên khi mở. Giáo trình có bài tập, sổ tay thao tác, tài liệu huấn luyện vừa đọc vừa làm theo là những trường hợp hợp lý. Có lựa chọn vòng kim loại và vòng nhựa; cỡ vòng chọn theo độ dày tập giấy chứ không theo số trang trong file. Dải đục lỗ là vùng không được đặt chữ, số liệu hay chi tiết ảnh quan trọng, và không phải loại vòng nào cũng tháo ra để thay trang. Xem quy cách tại In tài liệu, catalogue đóng gáy lò xo.
| Kiểu đóng | Hình thức gáy | Độ dày hợp lý | Khi mở đọc | Hợp với | Phải kiểm trước khi in |
|---|---|---|---|---|---|
| Kim giữa | Nếp gấp có ghim, không có mặt gáy để in chữ | Cuốn mỏng, ít tờ | Mở khá phẳng | Tạp chí, bản tin, zine, truyện tranh mỏng | Tổng trang bội số 4, trượt trang, nội dung quanh ghim |
| Gáy keo | Sống gáy vuông, in được tên sách | Nhiều trang | Phần sát gáy cong vào | Sách, giáo trình đọc tuần tự, tạp chí dày | Bề rộng gáy theo giấy thật, lề trong, ảnh trải qua gáy |
| Lò xo | Thấy vòng kim loại hoặc nhựa | Linh hoạt theo cỡ vòng | Lật vòng quanh gáy, nằm yên trên bàn | Giáo trình bài tập, tài liệu thao tác | Cạnh đóng, dải đục lỗ, cỡ vòng theo độ dày tập |
SỐ TRANG VÀ CẤU TRÚC CUỐN
Đếm trang, tờ và bìa đúng cách trước khi xin báo giá
Nhầm lẫn hay gặp khi đặt in sách là dùng chữ “trang” cho ba thứ khác nhau. Một trang là một mặt nội dung có số trang; một tờ là một mảnh giấy có hai mặt; còn bìa có thể được tính hoặc không tính vào tổng, tùy người đếm. Cuốn sách 120 trang in hai mặt có 60 tờ ruột, nhưng nếu ghi nhầm thành “120 tờ” thì độ dày, sống gáy và chi phí sẽ bị tính gấp đôi. Khi gửi yêu cầu, hãy ghi tách số trang ruột theo PDF và phần bìa, kèm số trang trắng có chủ ý nếu có.
Mỗi kiểu đóng làm tròn số trang theo cách khác nhau
Với kim giữa, tổng trang cả bìa thường phải chia hết cho 4. File có 22 trang thì bạn phải chọn: thêm 2 trang nội dung, để 2 trang trắng có chủ ý, hoặc rút gọn còn 20. Gáy keo và lò xo không bị ràng buộc bội số 4 theo cách đó vì ruột ghép từ các tờ rời, nhưng một tổng trang lẻ vẫn để lại một mặt trắng ở cuối. Nhân viên sẽ đối chiếu cách đếm với kiểu đóng bạn chọn; bài cách tính trang khi đóng cuốn có ví dụ chi tiết về sơ đồ trang.
Lập sơ đồ trang trước khi dàn trang
Sơ đồ trang là bảng liệt kê số trang và nội dung của từng trang: trang tên sách, trang thông tin và lời cảm ơn, mục lục, các chương, phụ lục, trang trắng. Với sách có chương, quy ước chương mới bắt đầu ở trang bên phải sẽ sinh thêm trang trắng; nên quyết định giữ hay bỏ quy ước này trước khi tính tổng trang cuối. Với tạp chí, sơ đồ giúp cố định vị trí chuyên mục và trang của đối tác, để các trang đôi rơi đúng vào cặp trang mở cạnh nhau. Với giáo trình, sơ đồ chia bài theo buổi học, đánh dấu trang bài tập cần chừa chỗ viết và trang phụ lục cần tra lại thường xuyên.
Ghi rõ trang màu và trang chỉ có chữ đen
Sách chủ yếu là chữ nhưng có vài trang ảnh màu nên ghi rõ trong sơ đồ trang nào in màu, trang nào chỉ có chữ đen. Cách xử lý ruột có trang màu xen kẽ cho từng cấu hình được nhân viên xác nhận theo file và số lượng; bạn không cần tự dồn các trang ảnh về một chỗ trước khi hỏi.
Khi số trang thay đổi sau báo giá
Thêm một chương, bớt phụ lục hay chèn trang ảnh đều làm đổi số tờ. Với gáy keo, sống gáy đổi và file bìa phải sửa; với kim giữa, có khi phải thêm cả một tờ bốn trang; với lò xo, cỡ vòng đã chọn có thể không còn vừa. Mỗi lần số trang thay đổi, hãy gửi lại toàn bộ PDF ruột và báo tổng trang mới, không chỉ gửi rời những trang được thêm.
KHỔ, GIẤY RUỘT VÀ BÌA
Chọn khổ và giấy theo cách cuốn được đọc
Khổ và giấy tác động ngược lại số trang, cỡ chữ, cách đặt ảnh và độ dày cuốn, nên quyết định càng sớm thì file càng ít phải dàn lại.
Khổ thành phẩm
Quy cách thành phẩm đang hiển thị trên các trang đóng cuốn là A4, hợp với tạp chí nhiều ảnh, giáo trình có bảng biểu và tài liệu đào tạo. Sách đọc cầm tay như hồi ký, tuyển tập truyện hay thơ thường dàn ở khổ nhỏ hơn để nhẹ tay và dòng chữ không quá dài; khổ A5 hoặc kích thước riêng cần nhân viên xác nhận theo file, giấy và số lượng trước khi bạn dàn trang. Đổi khổ không chỉ là thu nhỏ file: cùng một bản thảo dàn ở khổ nhỏ sẽ dài thêm nhiều trang, mục lục và chỉ mục phải cập nhật theo.
Giấy ruột cho sách chữ
Sách đọc lâu nên dùng giấy ruột không tráng phủ, bề mặt mờ, ít phản chiếu ánh đèn; tông trắng ngà hoặc kem dịu mắt hơn giấy trắng sáng khi đọc nhiều trang liên tục. Loại giấy này nhận được bút viết, hợp với giáo trình cần ghi chú. Điểm cần kiểm là độ xuyên thấu: giấy quá mỏng khi in hai mặt có thể để lộ chữ hoặc ảnh của mặt sau, nhất là ở trang có mảng tối. Loại giấy cụ thể và định lượng đang có được nhân viên tư vấn theo số trang và độ dày gáy mong muốn.
Giấy ruột cho tạp chí và sách nhiều ảnh
Khi ảnh cần độ sắc và màu đậm, giấy tráng phủ như couche cho kết quả rõ hơn giấy không tráng. Couche mờ giảm lóa, giúp chữ dễ đọc dưới đèn; couche bóng làm ảnh tươi nhưng phản chiếu mạnh hơn. Giấy dày làm cuốn chắc tay nhưng tăng độ dày gáy và khiến cuốn kim giữa khó khép gọn; giấy mỏng làm cuốn nhẹ nhưng ảnh trang sau có thể hằn sang.
Bìa: giấy, cán màng và nếp gấp
Bìa dùng giấy dày hơn ruột, thường cán màng mờ hoặc bóng để hạn chế trầy và bám bẩn khi cầm nhiều. Gáy keo có hai đường gấp hai bên sống; kim giữa có bìa gấp đôi cùng ruột. Bìa nền màu đậm chạy qua nếp gấp có thể lộ vệt sáng tại đường gấp sau nhiều lần mở, nên cần xem trên cuốn mẫu đã gia công thay vì chỉ trên file phẳng. Sách bìa cứng dạng gáy không phải cấu hình mặc định của trang này; nếu cần, hãy hỏi riêng trước khi thiết kế bìa.
| Nội dung chính | Hướng giấy ruột nên hỏi | Lý do | Kiểm trên cuốn mẫu |
|---|---|---|---|
| Chữ dài, đọc nhiều giờ | Không tráng phủ, tông trắng ngà hoặc kem | Ít lóa, dịu mắt, viết được | Độ xuyên thấu khi in hai mặt |
| Chữ xen ảnh vừa phải | Couche mờ | Ảnh rõ mà chữ vẫn dễ đọc dưới đèn | Ảnh tối có bị bết, chữ nhỏ có sắc nét |
| Ảnh là nội dung chính | Couche, định lượng cao hơn | Màu đậm, chi tiết rõ | Độ dày gáy, cuốn có khép gọn |
| Truyện tranh trắng đen | Hỏi theo nét vẽ và tỷ lệ mảng đen | Nét mảnh và mảng đen lớn cần bề mặt khác nhau | Nét có đứt, mảng đen có đều |
| Giáo trình, bài tập viết tay | Không tráng phủ | Bút bi, bút chì bám mặt giấy | Viết thử bằng bút người học dùng |
CHUẨN BỊ FILE
Chuẩn bị PDF ruột và bìa để kiểm được ngay
Nhà in Phát in từ file bạn đã dàn trang. Báo giá in không mặc định gồm biên tập, sửa chính tả, dàn trang hay thiết kế bìa; nếu bản thảo mới ở dạng văn bản chưa dàn hoặc chỉ còn cuốn in cũ, hãy nói rõ khi liên hệ để nhân viên trao đổi phạm vi trước khi hẹn ngày nhận.
Ruột: một PDF, trang đơn, đúng thứ tự đọc
Xuất toàn bộ ruột thành một file PDF, mỗi trang PDF là một trang sách, xếp theo thứ tự đọc từ đầu đến cuối, cùng một kích thước. Không tự bình trang thành cặp in, không ghép hai trang cạnh nhau thành một trang ngang, trừ khi kỹ thuật yêu cầu. Trang trắng có chủ ý vẫn phải có mặt trong file. Đặt tên file kèm mã phiên bản và ngày xuất, chẳng hạn “ruột bản 3”, thay vì tên dễ nhầm như “final mới”.
Bìa: tách file và chờ số đo sống gáy
Bìa nên là file riêng. Với gáy keo, bìa là một khổ trải gồm bìa sau, sống gáy và bìa trước liền nhau; bề rộng sống chỉ chốt được khi biết số tờ và giấy ruột, vì vậy hãy gửi ruột trước hoặc cùng lúc và đợi nhân viên báo số đo rồi mới hoàn thiện bìa. Với kim giữa, bìa là bốn trang ngoài cùng của cuốn. Với lò xo, bìa trước và bìa sau là hai tờ rời. Nếu sống gáy có chữ, xác định chiều đọc và chừa khoảng để chữ không lấn sang mặt bìa khi gáy lệch nhẹ.
Tràn lề, vùng an toàn và lề trong
Ảnh hoặc nền màu chạm mép giấy cần kéo dài ra ngoài đường cắt một khoảng tràn lề để sau khi xén không lộ viền trắng; chữ, số trang và mã quét phải lùi vào vùng an toàn. Phía gáy cần thêm một lớp an toàn nữa: gáy keo làm cong phần sát gáy, lò xo chiếm một dải để đục lỗ, kim giữa có trượt trang ở các tờ trong cùng. Không tự bù trượt trang theo một con số đọc được ở nơi khác; hãy chừa khoảng cách rộng rãi và để kỹ thuật kiểm trên cuốn mẫu. Thông số tràn lề và lề an toàn cụ thể được nhân viên xác nhận theo kiểu đóng.
Font, ảnh và màu
Nhúng font khi xuất PDF, nhất là font tiếng Việt có dấu, để không bị thay font hay rơi dấu. Ảnh phải đủ điểm ảnh ở kích thước in thực tế; ảnh tải từ mạng xã hội hay ảnh chụp màn hình thường đã bị nén và vỡ khi in lớn. Máy in dùng hệ màu CMYK, nên những màu rất rực trên màn hình có thể dịu đi khi in. Chữ đen cỡ nhỏ nên dùng màu đen đơn thay vì đen pha bốn màu để nét gọn. Nếu dàn trang bằng phần mềm văn phòng hay công cụ thiết kế trực tuyến, hãy xuất PDF chất lượng in và mở lại kiểm từng trang trước khi gửi.
Nội dung, bản quyền và ảnh cá nhân
Người đặt in chịu trách nhiệm về nội dung, quyền sử dụng ảnh, tranh vẽ và văn bản trích dẫn trong cuốn. Tạp chí nội bộ và tuyển tập thường dùng ảnh của nhiều người; nên có sự đồng ý của người xuất hiện, nhất là khi kèm thông tin cá nhân. Sách hoặc tạp chí định phát hành rộng rãi ra bên ngoài có thể phải làm thủ tục xuất bản theo quy định; hãy tìm hiểu và chuẩn bị hồ sơ trước khi chốt file, đồng thời hỏi nhân viên giấy tờ cần gửi kèm đơn trong trường hợp cụ thể của bạn.
IN THỬ MỘT CUỐN
In thử một cuốn: kiểm gì trước khi nhân số lượng?
Một cuốn mẫu đúng giấy và kiểu đóng giúp phát hiện lỗi khi lỗi mới nằm trên một cuốn, chưa nằm trên cả lô. Màn hình không cho bạn thấy chữ sát gáy có đọc được không, chữ mặt sau có xuyên qua không, màu da trong ảnh chân dung ra sao trên giấy. Chi phí và thời gian của cuốn mẫu được báo theo cấu hình, như một đơn một cuốn.
Phân biệt mẫu để duyệt màu và mẫu để duyệt cấu trúc
Vài trang in thử trên đúng giấy đủ để xem màu ảnh và độ đậm chữ, nhưng không cho biết thứ tự trang, sống gáy hay cách cuốn mở. Chỉ cuốn hoàn chỉnh mới cho thấy toàn bộ cấu trúc. Hãy nói rõ bạn cần duyệt điều gì để nhân viên đề xuất loại mẫu phù hợp.
Đọc cuốn mẫu như người đọc thật
Đừng chỉ lật nhanh để ngắm ảnh. Ngồi đọc vài chương ở tư thế bình thường, không ấn gáy, xem dòng sát gáy có đọc được không; chọn một mục trong mục lục rồi lật đến đúng trang để kiểm số trang khớp; mở trang đôi có ảnh lớn xem chủ thể có bị nuốt vào gáy; xem ảnh chân dung dưới ánh sáng ban ngày; lật từ đầu đến cuối để chắc trang trắng nằm đúng chỗ. Với giáo trình lò xo, viết thử bằng loại bút học viên sẽ dùng.
Ghi nhận xét theo số trang và giữ cuốn đã duyệt
Ghi lỗi theo số trang và vị trí cụ thể, ví dụ “trang 47, dòng cuối sát gáy”, thay vì nhận xét chung chung. Gom ý kiến của mọi người duyệt vào một danh sách, sửa trên file nguồn, xuất lại toàn bộ PDF với mã phiên bản mới. Nếu sau cuốn mẫu bạn đổi giấy, đổi khổ hoặc thêm bớt nhiều trang, kết luận của cuốn mẫu cũ không còn đủ căn cứ; hãy hỏi có cần làm mẫu lại không. Cuốn mẫu được duyệt nên ghi ngày và tên người duyệt ở trang trong, cất riêng làm chuẩn để so khi nhận lô in và khi tái bản, dù màu giữa hai đợt cách xa nhau có thể lệch nhẹ do lô giấy và điều kiện in.
| Hạng mục | Cách kiểm trên cuốn mẫu | Nếu chưa đạt |
|---|---|---|
| Thứ tự trang | Lật từ đầu đến cuối, đối chiếu mục lục với số trang | Sửa file nguồn, xuất lại toàn bộ PDF ruột |
| Chữ sát gáy | Mở đọc tự nhiên, không ấn gáy | Tăng lề trong, dàn lại các trang bị ảnh hưởng |
| Ảnh trải hai trang | Xem khuôn mặt, chủ thể có rơi vào đường giữa | Dời bố cục hoặc chuyển ảnh về một trang |
| Màu ảnh, màu da | Xem dưới ánh sáng ban ngày, so với ảnh gốc | Chỉnh từng ảnh trên file, không chỉnh đồng loạt cả cuốn |
| Độ xuyên thấu | Soi trang chữ có mặt sau là ảnh tối | Hỏi giấy khác hoặc đổi vị trí ảnh |
| Sống gáy và bìa | Đặt cuốn đứng, đọc chữ gáy, mở gấp bìa nhiều lần | Điều chỉnh vị trí chữ gáy, xem lại nền màu tại nếp gấp |
TẠP CHÍ, ZINE, TRUYỆN TRANH
Điểm riêng khi in tạp chí, zine và truyện tranh số lượng ít
Tạp chí ra theo số
Tạp chí nội bộ hay bản tin định kỳ được đánh giá theo cả bộ chứ không chỉ một số. Giữ cố định khổ, giấy, kiểu đóng và vị trí tên tạp chí qua các số giúp người nhận xếp thành bộ ngay ngắn và nhận ra ngay khi số mới đến. Mỗi số nên có số kỳ và thời điểm phát hành in rõ ở bìa; với tạp chí gáy keo, in thêm số kỳ trên sống. Nếu số trang dao động giữa các kỳ, kim giữa đòi điều chỉnh theo bội số 4 mỗi lần, còn gáy keo thì bề rộng sống thay đổi theo từng số. Trang quảng cáo hay lời chào của đối tác nên được chính đối tác duyệt bằng văn bản trước khi chốt file.
Zine và ấn phẩm tự làm
Zine thường nhỏ, ít trang, mang tinh thần thủ công và thử nghiệm; kim giữa hợp với tinh thần này vì gọn và tiết kiệm khi số tờ ít. Nếu muốn khổ nhỏ hơn A4, hỏi khổ thành phẩm khả dụng trước khi vẽ để không phải dàn lại.
Truyện tranh tự xuất bản
Truyện tranh có ba điểm cần chú ý. Thứ nhất, nét vẽ mảnh và chữ trong bóng thoại cần đủ điểm ảnh ở đúng khổ in; trang vẽ bằng phần mềm nên xuất ở kích thước thật. Thứ hai, mảng đen lớn và lưới chấm tạo sắc độ có thể sinh vân lạ khi bị thu phóng; giữ tỷ lệ gốc, không thu nhỏ cả trang ở bước xuất. Thứ ba, khung tranh trải hai trang: ở kim giữa, chỉ trang chính giữa cuốn nằm trên cùng một tờ, các cặp trang khác mở cạnh nhau nhưng thuộc hai tờ khác nhau; ở gáy keo, phần giữa bị cuốn vào gáy nên nhân vật và bóng thoại phải tránh dải giữa. Truyện đọc từ phải sang trái cần báo từ đầu, vì cạnh đóng, thứ tự trang và bìa trước bìa sau đều đổi theo.
Ruột trắng đen, bìa màu
Nhiều truyện tranh và tạp chí văn chương in ruột trắng đen với bìa màu. Khi ruột có sắc xám, hãy xuất trang ở chế độ thang độ xám thay vì để nguyên ảnh màu có sắc ám; nếu không, những trang tưởng là trắng đen có thể in ra hơi ngả màu. Với truyện dựa trên nhân vật của tác phẩm khác, hãy cân nhắc quyền sử dụng trước khi in để phát hành.
KHI NÀO CHUYỂN OFFSET
Khi nào nên hỏi phương án offset thay cho in kỹ thuật số?
Offset cần làm khuôn in và canh chỉnh máy trước khi chạy, nên có một phần chi phí chuẩn bị được chia cho số cuốn: số cuốn của một phiên bản càng lớn, phần này trên mỗi cuốn càng nhỏ. Kỹ thuật số không có công đoạn đó nên hợp với lô nhỏ, nhưng chi phí mỗi cuốn ít thay đổi khi tăng số lượng. Không có một con số chung để chuyển từ phương án này sang phương án kia; điểm cân bằng phụ thuộc khổ, số trang, giấy, kiểu đóng và số phiên bản của chính đơn hàng.
Dấu hiệu nên lập thêm phương án offset
- Một phiên bản duy nhất cần số lượng lớn, nội dung đã ổn định, không dự kiến sửa giữa chừng.
- Còn đủ thời gian: tiến độ offset được hẹn theo từng đơn, không theo nhịp in nhanh.
- Cuốn sẽ được tái bản nguyên nội dung nhiều lần.
Dấu hiệu nên giữ in kỹ thuật số
- Cần cuốn mẫu, hoặc cần in trước một ít để lấy ý kiến người đọc.
- Số lượng chia nhỏ theo nhiều phiên bản, nhiều chi nhánh hay nhiều khóa học.
- Nội dung cập nhật theo khóa học hoặc theo từng kỳ.
So hai phương án trên cùng quy cách
Để so công bằng, giữ nguyên khổ, số trang, giấy, kiểu đóng, gia công và số cuốn của từng phiên bản; chỉ thay công nghệ in. Một cuốn mẫu in kỹ thuật số có thể giúp duyệt nội dung và bố cục cho lô offset, nhưng màu giữa hai công nghệ không trùng khít, nên phải ghi rõ cuốn mẫu đó dùng để duyệt điều gì. Yêu cầu báo giá offset gửi tại In catalogue, sách đóng cuốn offset số lượng lớn.
THÔNG TIN ĐỂ BÁO GIÁ
Gửi thông tin gì để nhận báo giá in sách số lượng ít?
Trang này không đăng giá cố định vì một cuốn sách có quá nhiều biến số: số trang, khổ, giấy ruột, giấy bìa, kiểu đóng, cán màng, số cuốn và số phiên bản. Gửi đủ các thông tin dưới đây giúp nhân viên báo đúng ngay lần đầu.
| Thông tin | Ví dụ cách ghi | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Loại cuốn và mục đích | Hồi ký gia đình tặng họ hàng; tạp chí nội bộ ra theo quý; giáo trình theo khóa | Định hướng kiểu đóng và giấy |
| Khổ thành phẩm | A4 dọc, hoặc khổ mong muốn cần tư vấn | Quyết định số trang và cách dàn |
| Số trang ruột | 96 trang theo PDF, chưa tính bìa | Tính số tờ, độ dày và sống gáy |
| Trang màu | Toàn bộ màu, hoặc danh sách trang màu | Ảnh hưởng phương án in |
| Bìa | In một mặt, cán mờ; hoặc cần tư vấn | Chọn vật liệu và gia công bìa |
| Kiểu đóng | Kim giữa, gáy keo, lò xo, hoặc chưa chọn | Ảnh hưởng file, tiến độ và chi phí |
| Số cuốn từng phiên bản | Bản chi nhánh A: 35 cuốn; bản chi nhánh B: 32 cuốn | Tổng số chưa đủ khi có nhiều bản |
| Ngày cần dùng và cách nhận | Ngày phát, nhận tại cơ sở nào hay book ship | Xếp lịch sản xuất và giao nhận |
Mục nào chưa chắc, hãy ghi “cần tư vấn” thay vì đoán. Báo giá cuối cùng được xác nhận theo file thực tế, không theo mô tả ban đầu.
ĐẶT IN VÀ NHẬN CUỐN
Quy trình đặt in sách, tạp chí số lượng ít tại Nhà in Phát
- Gửi yêu cầu gồm các thông tin ở bảng trên, kèm PDF ruột và bìa nếu đã có.
- Nhân viên kiểm file, xác nhận cấu hình, số đo sống gáy hoặc cỡ vòng khi cần, báo giá và lịch nhận.
- In cuốn mẫu khi bạn cần duyệt cấu trúc hoặc màu trước khi in số lượng.
- Bạn duyệt mẫu, gửi bộ file cuối có mã phiên bản và xác nhận số cuốn từng phiên bản.
- Sản xuất: in, cán màng bìa nếu có, đóng cuốn, xén thành phẩm và kiểm số lượng.
- Nhận tại cơ sở hoặc book ship, kiểm số cuốn và đối chiếu với cuốn mẫu đã duyệt.
Giờ làm việc và tiến độ
Hai cơ sở làm việc Thứ 2 đến Thứ 7, 7h30–12h và 13h–17h30; Chủ nhật nghỉ. File gửi ngoài giờ được xử lý khi cơ sở mở cửa. Đơn in nhanh thông thường khoảng 2 giờ sau khi chốt file, nhưng sách và tạp chí có thêm công đoạn đóng cuốn và thường nhiều trang, nên lịch nhận được hẹn cụ thể theo số cuốn, số trang và kiểu đóng; sách gáy keo số lượng lớn và đơn offset được hẹn tiến độ theo từng đơn. Nếu có ngày phát cố định như buổi ra mắt sách, khai giảng khóa học hay hội nghị, hãy báo ngay từ đầu và tính lùi thời gian cho cuốn mẫu, vòng sửa và lô in.
Nhận cuốn tại cơ sở hoặc book ship
Bạn có thể nhận trực tiếp tại cơ sở Điện Biên Phủ, 441/31 Điện Biên Phủ, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, hoặc tại cơ sở Nguyễn Đình Chiểu, 37A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Sài Gòn (Quận 1 cũ), TP.HCM. Nhà in Phát hỗ trợ book ship, phí theo ứng dụng vận chuyển. Khi nhận, đếm số cuốn theo từng phiên bản, lật ngẫu nhiên vài cuốn so với cuốn mẫu đã duyệt và báo ngay nếu thấy điểm khác để được kiểm tra.
GIẢI ĐÁP TRƯỚC KHI ĐẶT
Câu hỏi thường gặp về in sách, tạp chí số lượng ít
Các tình huống thường gặp khi chọn quy cách, chuẩn bị file và nhận hàng.
Tôi chỉ cần in đúng một cuốn sách để làm quà tặng, có đặt được không?
Đặt được, vì in kỹ thuật số in trực tiếp từ file nên một cuốn vẫn qua đủ các bước in, đóng và xén như một lô. Chi phí một cuốn lẻ thường cao hơn chi phí mỗi cuốn khi in nhiều, do công kiểm file và đóng cuốn không chia cho cuốn khác. Gửi PDF ruột, bìa và kiểu đóng để được xác nhận giá, lịch nhận.
Bản thảo hồi ký đang là file Word chưa dàn trang thì có gửi in thẳng được không?
Không nên. File Word mở trên máy khác có thể đổi font, nhảy dòng và lệch số trang, làm mục lục sai trên cuốn in. Hãy dàn trang đúng khổ thành phẩm, kiểm từng trang rồi xuất PDF có nhúng font. Báo giá in không mặc định gồm biên tập hay dàn trang; nếu bản thảo chưa sẵn sàng, hãy nói rõ khi liên hệ.
Sách tự xuất bản định bán rộng rãi thì cần chuẩn bị gì ngoài file in?
Ngoài file, bạn cần tìm hiểu thủ tục xuất bản áp dụng cho sách phát hành ra bên ngoài và chuẩn bị hồ sơ trước khi chốt in. Người đặt chịu trách nhiệm về nội dung, bản quyền văn bản, ảnh và tranh vẽ. Hỏi nhân viên giấy tờ cần gửi kèm đơn. Trang thông tin mà thủ tục yêu cầu phải có trong PDF trước khi tính sống gáy.
Giáo trình in lại mỗi khóa và sửa vài bài thì quản lý file giữa các khóa thế nào?
Mỗi khóa nên có một bộ PDF hoàn chỉnh mang mã phiên bản riêng, kể cả khi chỉ sửa vài trang. Gửi lại cả ruột thay vì trang rời, vì bài sửa dài hơn có thể đẩy các trang sau, đổi số tờ và kéo theo việc kiểm lại sống gáy keo hay cỡ vòng lò xo. Mã phiên bản in ở trang thông tin giúp phân biệt cuốn khóa cũ và khóa mới.
Giáo trình có trang bài tập để học viên viết trực tiếp nên chọn lò xo hay gáy keo?
Lò xo thường thuận tiện hơn vì cuốn lật vòng quanh gáy và nằm yên khi viết; gáy keo cong vào ở phần sát gáy nên viết ở nửa trang gần gáy khó hơn. Giấy ruột không tráng phủ giúp bút bi, bút chì bám tốt. Với lò xo, đặt ô viết tránh dải đục lỗ; với gáy keo, tăng lề trong cho các trang có ô điền.
Tạp chí nội bộ mỗi số dày mỏng khác nhau có nên giữ kim giữa cho mọi số?
Có thể giữ nếu mọi số vẫn mỏng và tổng trang làm tròn theo bội số 4 mỗi kỳ. Khi một số dày hẳn lên, cuốn kim giữa khó khép gọn và trượt trang rõ hơn; hãy hỏi nhân viên có nên đổi sang gáy keo riêng cho số ấy. Nếu đổi, giữ nguyên khổ, phong cách bìa và vị trí tên tạp chí để cả bộ vẫn đồng nhất.
Muốn in sách cầm tay khổ nhỏ hơn A4 thì nên hỏi nhà in ở bước nào?
Nên hỏi trước khi dàn trang. Quy cách đang hiển thị là A4; khổ A5 hoặc kích thước riêng cần nhân viên xác nhận theo giấy, kiểu đóng và số lượng. Dàn xong rồi mới đổi khổ thì ngắt dòng, số trang, mục lục và vị trí ảnh đều thay đổi. Gửi khổ mong muốn, số trang dự kiến và kiểu đóng để được xác nhận từ đầu.
Truyện tranh có nhiều khung tranh trải qua hai trang thì nên chọn kiểu đóng nào?
Nếu truyện mỏng, kim giữa giữ khung trải tốt hơn vì cuốn mở khá phẳng và trang chính giữa nằm liền trên một tờ; các cặp trang khác thuộc hai tờ nên đường nối có thể lệch nhẹ. Truyện dày đóng gáy keo thì phần giữa bị cuốn vào gáy, nhân vật và bóng thoại phải tránh dải giữa.
Trang truyện tranh vẽ trắng đen nhưng xuất từ file màu có ảnh hưởng gì khi in?
Có thể ảnh hưởng: vùng xám trong file màu thường lẫn chút sắc xanh hay nâu, khi in dễ ra xám ngả màu thay vì xám trung tính. Trang chỉ có đen và xám nên xuất ở chế độ thang độ xám. Trang có điểm màu cố ý, như hiệu ứng đỏ ở một khung, giữ nguyên màu và ghi vào sơ đồ trang để nhân viên báo đúng phương án.
Lưới chấm screentone trong truyện bị vân lạ khi thu nhỏ trang thì sửa ở bước nào?
Sửa ở bước xuất file. Lưới chấm có mật độ cố định; khi cả trang bị thu phóng, các chấm chồng lên lưới điểm in và sinh vân lạ. Hãy dàn trang ở đúng kích thước thành phẩm, xuất theo tỷ lệ gốc, không để phần mềm tự co trang. Nếu đã lỡ vẽ ở khổ khác, in thử vài trang có lưới chấm dày trước.
Truyện tranh đọc từ phải sang trái kiểu manga cần báo gì khi đặt in?
Cần báo chiều đọc ngay khi gửi yêu cầu. Truyện đọc từ phải sang trái có cạnh đóng bên phải khi nhìn bìa trước, nên bìa trước, bìa sau đổi chỗ so với sách thông thường và file bìa trải phải dàn ngược. PDF ruột vẫn xếp theo thứ tự người đọc lật. Ghi rõ điều này giúp nhân viên kiểm thứ tự trên cuốn mẫu đúng chiều.
Sách có chỉ mục và chú thích cuối trang cần kiểm gì sau khi đổi khổ hoặc thêm trang?
Cần kiểm lại mọi số trang được dẫn chiếu, vì đổi khổ hay thêm trang làm nội dung dịch sang trang khác. Chỉ mục, mục lục và câu dẫn trang nên để phần mềm dàn trang cập nhật tự động thay vì gõ tay. Chú thích cuối trang phải nằm cùng trang với dòng dẫn. Sau khi xuất PDF mới, dò ngẫu nhiên vài mục chỉ mục để chắc số trang khớp.
Sách tranh cho trẻ nhỏ in số lượng ít nên chọn kiểu đóng nào để an toàn khi cầm?
Với cuốn mỏng, kim giữa gọn và mở khá phẳng, nhưng cần kiểm đầu ghim ở trang giữa có sát gọn không trước khi đưa cho trẻ. Gáy keo không có chi tiết kim loại, hợp khi sách đủ dày để có sống gáy. Lò xo kim loại ít phù hợp với trẻ nhỏ vì đầu vòng có thể vướng tay. Giấy dày giúp trang khó rách hơn; loại giấy cụ thể do nhân viên xác nhận.
Tuyển tập của câu lạc bộ có nhiều tác giả gửi bài khác định dạng thì gom lại thế nào trước khi in?
Nên có một người biên tập gom toàn bộ bài vào một file dàn trang chung, áp cùng font, cỡ chữ, kiểu tiêu đề và cách ghi tên tác giả. Mỗi tác giả duyệt trang bài của mình trên bản PDF đã dàn, không sửa file gốc riêng rồi gửi lại. Chỉ người biên tập xuất bộ PDF cuối gửi nhà in.
Tạp chí số đầu tiên chưa biết bao nhiêu người muốn nhận thì nên đặt số lượng thế nào?
Đặt theo danh sách người nhận đã chắc chắn cộng một phần dự phòng nhỏ, rồi in bổ sung khi có thêm người đăng ký. In kỹ thuật số in lại từ đúng file nên không cần đoán trước một con số lớn. Đổi lại, chi phí mỗi cuốn ở đợt bổ sung nhỏ thường cao hơn khi gộp, và màu giữa hai đợt có thể lệch nhẹ.
Zine hoặc truyện tranh mang đi bán ở hội chợ sáng tác cuối tuần cần lưu ý lịch nhận thế nào?
Hãy hẹn ngày nhận trước ngày hội chợ ít nhất một ngày làm việc. Cơ sở nghỉ Chủ nhật, nên sự kiện diễn ra Chủ nhật thì hạn nhận muộn nhất là thứ Bảy. Lịch cụ thể được hẹn theo số cuốn, số trang và kiểu đóng sau khi chốt file. Nếu chưa chắc bán được bao nhiêu, in đợt đầu vừa phải và giữ file để in thêm cho sự kiện sau.
Giáo trình có bản cho giảng viên kèm đáp án và bản cho học viên thì đặt in thế nào?
Xem đó là hai phiên bản, mỗi bản có PDF ruột, số cuốn và mã riêng. Nên giữ số trang phần bài giống nhau ở hai bản để giảng viên và học viên cùng nói một số trang; đáp án đặt thành phần riêng ở cuối cuốn. Bìa bản giảng viên cần dấu hiệu khác rõ để khi phát không đưa nhầm cuốn có đáp án cho học viên.
Bản tin nội bộ chỉ có vài trang thì có cần đóng kim giữa hay chỉ cần tờ gấp?
Nếu bản tin vừa đúng bốn trang, một tờ gấp đôi đã thành cuốn hoàn chỉnh, không cần ghim. Từ tám trang trở lên, các tờ gấp lồng vào nhau nên được ghim kim giữa để không rơi rời khi lật. Quyết định nên dựa trên số trang thường dùng mỗi kỳ. Gửi số trang dự kiến để nhân viên tư vấn quy cách phù hợp.
Chữ trên sống gáy sách nên chạy từ trên xuống hay từ dưới lên?
Không có quy định bắt buộc; quan trọng là thống nhất trong cùng bộ sách hay loạt tạp chí. Nhiều sách cho chữ chạy từ trên xuống để đọc được khi cuốn nằm ngửa, bìa trước hướng lên. Chốt chiều chữ trước khi dàn file bìa, chỉ đặt chữ khi sống gáy đủ rộng theo số đo được xác nhận, căn giữa và cách đều hai mép gấp.
Trang tên sách, lời cảm ơn và mục lục có được tính vào số trang in không?
Có. Mọi trang trong PDF ruột đều được in và tính vào số tờ, kể cả trang trắng chủ ý. Phần đầu sách thường chiếm vài trang trước chương một, nên số trang thật lớn hơn số trang nội dung chính. Đếm cả phần này khi lập sơ đồ trang, vì nó ảnh hưởng bội số 4 ở kim giữa và bề rộng sống ở gáy keo.
Có bắt buộc mỗi chương sách mở đầu ở trang bên phải không?
Không bắt buộc; đó là quy ước trình bày, không phải yêu cầu của máy in. Giữ quy ước này làm sách chỉn chu nhưng sinh thêm trang trắng mỗi khi chương trước kết thúc ở trang bên phải, làm cuốn dày hơn. Sách nhiều chương ngắn có thể cho chương mới bắt đầu ngay trang kế tiếp. Chọn một cách và áp dụng thống nhất.
Sách có hai bản tiếng Việt và tiếng Anh in trong cùng một đơn thì ghi số lượng thế nào?
Ghi riêng số cuốn từng bản ngôn ngữ và gửi hai PDF ruột riêng, mỗi bản có mã phiên bản. Hai bản thường khác số trang vì độ dài văn bản khác nhau, nên sống gáy và file bìa cũng tính riêng. Bìa hai bản cần điểm phân biệt rõ như tên ngôn ngữ hoặc màu khác để tránh đóng nhầm ruột.
Có nên ấn mạnh gáy keo cho cuốn sách mở phẳng để chụp hoặc quét trang không?
Không nên. Gáy keo không được thiết kế để mở phẳng hoàn toàn; ấn mạnh có thể làm nứt lớp keo, hằn gáy và khiến trang lỏng dần. Cần bản số để gửi hay lưu trữ thì dùng chính file PDF đã in. Nếu biết trước cuốn phải mở phẳng thường xuyên để chép bảng hay chụp trang, nên chọn lò xo hoặc tăng lề trong từ lúc dàn trang.
Tác giả muốn ký tặng trên sách thì nên chừa trang nào và chọn giấy gì?
Nên chừa trang đầu tiên của ruột hoặc trang tên sách, có khoảng trống đủ rộng dưới tên. Giấy không tráng phủ nhận mực bút ký tốt và khô nhanh; trên couche bóng, mực bút nước hay bút lông lâu khô, dễ lem. Nếu ruột dùng couche, cân nhắc một tờ giấy không tráng ở đầu cuốn và hỏi nhân viên cách ghép.
Sách quá dày thì khi nào nên tách thành hai tập thay vì đóng một cuốn?
Nên cân nhắc khi cuốn nặng tay, khó mở đọc thoải mái hoặc vượt độ dày mà kiểu đóng đã chọn xử lý gọn; giới hạn cụ thể phụ thuộc giấy ruột và kiểu đóng, được nhân viên xác nhận theo số tờ thực tế. Khi tách, chia theo phần nội dung có ý nghĩa, mỗi tập có trang tên, mục lục riêng và số tập trên sống gáy.
Sách gia đình dùng nhiều ảnh cũ từ album giấy thì chuẩn bị ảnh thế nào?
Nên quét ảnh bằng máy quét phẳng thay vì chụp lại bằng điện thoại, vì chụp lại dễ lóa, méo góc và lệch màu. Quét ở kích thước thật hoặc lớn hơn khổ định in để đủ điểm ảnh. Giữ một bản quét chưa chỉnh làm gốc, chỉnh trên bản sao, ghi tên người và địa điểm khi quét để làm chú thích. Phục chế ảnh hư hỏng cần xong trước khi dàn trang.
Tài liệu đào tạo nhân viên mới nên in một lần để dự trữ hay in theo từng đợt tuyển?
Nếu quy trình còn thay đổi, in theo từng đợt tuyển thường hợp lý hơn: mỗi đợt dùng bản cập nhật, không tồn tài liệu lỗi thời. In một lần nhiều cuốn có thể giảm chi phí mỗi cuốn nhưng phải chứa kho và chịu rủi ro nội dung cũ. Hãy xin hai báo giá trên cùng quy cách, rồi so cùng tần suất sửa quy trình thực tế.
Muốn bìa tạp chí hoặc zine dùng giấy mỹ thuật có vân thì cần lưu ý gì?
Màu in trên giấy có vân và giấy màu thay đổi theo nền giấy, chi tiết nhỏ có thể kém sắc hơn trên giấy trơn. Cán màng lên bề mặt có vân có thể làm mất cảm giác vân, nên cần chọn giữ vân hay ưu tiên chống trầy. Giấy dày có vân còn ảnh hưởng các đường gấp của bìa. Loại giấy đang có do nhân viên xác nhận; nên in thử bìa trước.
Font chữ tải miễn phí trên mạng có rủi ro gì khi in sách tiếng Việt?
Rủi ro thường gặp là font thiếu ký tự có dấu, khiến một số chữ bị thay font hoặc mất dấu khi xuất PDF. Một số font miễn phí chỉ cho dùng cá nhân, không cho dùng trên sách phát hành. Kiểm toàn bộ chữ tiếng Việt, nhất là ư, ơ kèm dấu thanh, trên PDF trước khi gửi, và đọc giấy phép font nếu sách sẽ bán hoặc phát rộng.
