In Đồ Án Truyện Tranh, Artbook, Zine – Khổ, Giấy Và Kiểu Đóng
In đồ án truyện tranh là in một cuốn truyện, artbook hoặc zine với số lượng ít để nộp, trưng bày hoặc tặng. Ba quyết định quan trọng: khổ cuốn (A5 148 × 210 mm cho truyện đọc, A4 cho artbook), giấy ruột (Fort cho trang nét đen trắng, Couche mờ cho trang màu) và kiểu đóng (kim giữa cho zine mỏng, keo gáy cho cuốn dày, lò xo cho cuốn cần mở phẳng). Trang nét đen trắng cần file độ phân giải cao hơn trang màu và chữ thoại phải là đen đơn K100. Nhà in Phát kiểm file, in thử trang màu và trang nét (có tính phí) trước khi in cả cuốn.
Khổ cuốn truyện tranh và cách chọn
Khổ cuốn quyết định số khung tranh mỗi trang, cỡ chữ thoại và chi phí giấy. Các khổ hay gặp trong ngành xuất bản truyện tranh:
| Khổ | Kích thước tham chiếu | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Kiểu manga (tankobon) | Khoảng 128 × 182 mm (B6 tham chiếu) | Truyện đọc nhiều trang, chủ yếu đen trắng | Không phải khổ A; cắt từ tờ lớn hơn nên báo kích thước thật |
| A5 | 148 × 210 mm | Đồ án truyện tranh, zine, tuyển tập ngắn | Khổ dễ bình trang, ít hao giấy |
| Kiểu comic Mỹ | Khoảng 170 × 260 mm | Truyện màu toàn trang, nhiều khung lớn | Khổ tùy chỉnh, cần chốt trước khi vẽ |
| A4 | 210 × 297 mm | Artbook, tranh minh họa toàn trang | Cuốn lớn, nặng; ảnh cần đủ điểm ảnh |
| A6 | 105 × 148 mm | Zine bỏ túi, truyện ngắn tặng kèm | Chữ thoại phải lớn đủ đọc |
Hãy chốt khổ trước khi vẽ hoặc dàn trang. Phóng một trang vẽ cho A5 lên A4 sẽ làm nét mảnh lộ răng cưa; thu một trang A4 xuống A6 làm chữ thoại quá nhỏ.
Giấy ruột và bìa
- Trang nét đen trắng: giấy Fort (giấy offset không tráng phủ, mặt nhám) 80–100 gsm. Mực bám vào giấy nhám cho nét đen đặc, đọc không lóa, giống cảm giác truyện xuất bản.
- Trang màu và artbook: Couche mờ 120–150 gsm cho màu tươi, chi tiết rõ mà ít bắt đèn; Couche bóng khi muốn màu đậm và tương phản cao.
- Cuốn xen trang màu và đen trắng: có thể dùng một loại giấy cho cả cuốn để đơn giản, hoặc gom trang màu thành một tay sách riêng. Hỏi nhân viên trước khi dàn trang vì vị trí trang màu ảnh hưởng cách bình.
- Bìa mềm: Couche, Bristol hoặc Ivory từ 250 gsm, cán màng bóng hoặc mờ. Bìa cứng dùng carton 2–3 mm bọc giấy in.
Giấy càng dày, cuốn càng dày và nặng; một cuốn 120 trang trên Couche 150 gsm cứng tay hơn nhiều so với Fort 80 gsm. Với zine kim giữa, giấy dày làm gáy phồng và trang giữa bị đẩy ra ngoài nhiều hơn.
Chọn kiểu đóng cuốn
| Kiểu đóng | Hợp với | Điều kiện file |
|---|---|---|
| Kim giữa | Zine, truyện ngắn, cuốn mỏng | Số trang là bội số của 4 (tính cả bìa nếu bìa cùng giấy); trang giữa bị đẩy ra ngoài khi gấp lồng, nhân viên bù khi bình trang |
| Keo gáy vuông | Truyện dày, tuyển tập | Cần đủ độ dày ruột để keo bám; khó mở phẳng nên khung tranh và bóng thoại tránh sát gáy |
| Lò xo | Artbook, sketchbook, bản nộp cần lật phẳng | Dải đục lỗ chiếm lề gáy; tranh trải hai trang bị hàng lỗ cắt ngang |
| Bìa cứng | Bản trưng bày, bản lưu | Hẹn lịch riêng; file bìa cần thêm phần bọc gập vào trong |
Quy cách cuốn số lượng ít (kim giữa, keo gáy, lò xo) có tại trang In Sách, Tạp Chí Số Lượng Ít; bìa mềm, bìa cứng cho đồ án có tại trang In Đồ Án Tạp Chí Bìa Sách.
Chuẩn bị file truyện tranh
Độ phân giải theo loại trang
- Trang màu: khoảng 300 ppi ở kích thước in thật. Trang A5 cần khoảng 1748 × 2480 px.
- Trang nét đen trắng (line art): nét mực và screentone nên để độ phân giải cao hơn, thường 600 ppi ở kích thước in, chế độ grayscale hoặc bitmap. Ở 300 ppi, nét mảnh và screentone dễ răng cưa hoặc tạo vân moiré.
- Không phóng ảnh từ khổ nhỏ lên; nếu bản vẽ gốc trên Clip Studio Paint đặt 350 ppi cho khổ B5, thu về A5 là an toàn, phóng lên A4 thì không.
Đen của nét, chữ và mảng nền
- Chữ thoại và nét mảnh: đen đơn K100. Đen pha bốn màu (CMYK) ở chữ nhỏ sẽ nhòe viền khi các màu in không trùng khít tuyệt đối.
- Mảng đen lớn ở trang màu (bầu trời đêm, nền đen toàn trang): có thể dùng đen tổng hợp có kiểm soát để đen sâu hơn; ví dụ ngành hay dùng là C60 M40 Y40 K100. Không dùng 100% cả bốn màu vì mực quá dày.
- Trang đen trắng xuất ở grayscale, không để ở RGB, tránh máy in tái tạo xám bằng màu pha gây ám màu.
Tràn lề, lề an toàn và lề gáy
Khung tranh tràn mép cần tràn lề 2 mm mỗi cạnh. Bóng thoại, chữ và số trang đặt cách mép xén vài milimét để không bị lẹm. Phía gáy cần chừa rộng hơn mép ngoài, nhất là với keo gáy và lò xo; mức chừa phụ thuộc kiểu đóng và độ dày cuốn, nhân viên sẽ báo khi kiểm file. Xuất PDF theo trang đơn, đúng thứ tự đọc; với manga đọc từ phải sang trái, ghi rõ hướng đọc trong danh mục.
Định dạng file được nhận
- PDF xuất cho in: ưu tiên, đúng khổ thành phẩm cộng tràn lề, nhúng font.
- Clip Studio Paint, PSD, AI: nhận được nhưng nên xuất PDF hoặc TIFF từng trang để tránh lệch layer, font.
- TIFF, PNG, JPG chất lượng cao: mỗi trang một file, đặt tên theo số trang (001, 002…).
- Bản scan vẽ tay: scan đủ độ phân giải như trên, làm sạch nền giấy trước khi gửi.
- File CBZ/CBR dành cho đọc trên máy, ảnh thường đã nén; nên dùng file gốc trước khi nén.
Bìa gửi riêng: bìa trước, gáy, bìa sau nối liền thành một file trải, độ rộng gáy theo số trang và giấy ruột. Nhân viên báo độ rộng gáy sau khi chốt giấy, vì vậy hãy chốt giấy ruột trước khi hoàn thiện bìa.
Quy trình in thử và đặt in
- Gửi PDF hoặc file trang kèm quy cách: khổ, số trang, giấy ruột, giấy bìa, kiểu đóng, số cuốn.
- Nhân viên kiểm độ phân giải, đen chữ, tràn lề, lề gáy và thứ tự trang; kiểm file và tư vấn miễn phí.
- In thử (có tính phí) một trang màu và một trang nét có screentone để duyệt độ đen và độ mịn trước khi in cả cuốn.
- Chốt file, đặt cọc 70%. Đơn thường khoảng 2 giờ sau khi chốt file; đơn nhiều cuốn, có keo gáy, bìa cứng hoặc gia công được hẹn lịch cụ thể.
- Nhận tại cơ sở Điện Biên Phủ hoặc Nguyễn Đình Chiểu, hoặc hỗ trợ book ship, phí theo ứng dụng vận chuyển.
Giá theo số lượng và quy cách; xem quy cách tại trang In Sách, Tạp Chí Số Lượng Ít. Các bộ đồ án khác của sinh viên xem tại danh mục In Đồ Án Sinh Viên.
Câu hỏi khi in đồ án truyện tranh
File nét, screentone, giấy ruột và kiểu đóng cho cuốn truyện số lượng ít.
Screentone in ra bị vân sọc, lỗi nằm ở file hay máy in?
Thường do file: screentone được phóng hoặc thu sau khi dán, hoặc xuất ở độ phân giải thấp nên chấm tram của tone va với điểm ảnh tạo vân moiré. Dán tone ở đúng kích thước in và xuất trang nét khoảng 600 ppi giúp hạn chế lỗi này.
Trang đen trắng xuất RGB có sao không?
Máy có thể tái tạo màu xám bằng cả bốn màu mực, làm trang hơi ám màu và nét kém sắc. Chuyển trang đen trắng sang grayscale trước khi xuất để xám được in bằng mực đen.
Zine 18 trang đóng kim giữa có được không?
Không, vì kim giữa cần số trang là bội số của 4 (tính cả bìa nếu bìa cùng giấy ruột). Thêm hoặc bớt để thành 20 hoặc 16 trang; trang thêm có thể là trang trắng, trang lời tác giả hoặc tranh minh họa.
Manga đọc từ phải sang trái thì gáy nằm bên nào?
Gáy nằm bên phải khi nhìn bìa trước. Ghi rõ hướng đọc trong danh mục và xuất PDF theo thứ tự đọc; nhân viên bình trang theo hướng đó. Thiết kế bìa trải cũng phải đảo vị trí bìa trước và bìa sau.
Độ rộng gáy bìa tính thế nào khi chưa chốt giấy?
Chưa tính chính xác được, vì gáy phụ thuộc số trang và độ dày giấy ruột. Chốt giấy ruột và số trang trước, nhân viên báo độ rộng gáy, sau đó mới hoàn thiện file bìa trải.
Trang màu nằm rải rác giữa cuốn đen trắng có tốn hơn không?
Có thể, vì mỗi tờ in hai mặt chứa nhiều trang; một trang màu làm cả mặt tờ đó phải in màu. Gom trang màu vào các vị trí liền nhau hoặc cùng tờ in giúp giảm chi phí; hỏi nhân viên sơ đồ bình trang trước khi dàn.
Bóng thoại sát gáy ở cuốn keo gáy có bị mất chữ không?
Có nguy cơ. Keo gáy không mở phẳng, phần sát gáy chìm vào trong. Đặt bóng thoại và chữ cách gáy rộng hơn mép ngoài; khung tranh trải hai trang nên tránh nhân vật hay chữ ở đường giữa.
In 5 cuốn để nộp và tặng có cần in thử không?
Nên in thử một trang màu và một trang nét trước, nhất là khi lần đầu in truyện. In thử có tính phí nhưng rẻ hơn nhiều so với in lại 5 cuốn vì đen chữ hoặc screentone không như ý.
Artbook tranh màu nước nên in Couche bóng hay Couche mờ?
Couche mờ thường hợp hơn: bề mặt không bắt đèn, giữ cảm giác giấy của tranh màu nước, chữ chú thích dễ đọc. Couche bóng cho màu đậm và tương phản cao hơn, hợp với tranh kỹ thuật số nhiều mảng màu bão hòa. Nếu phân vân, in thử một trang trên cả hai loại để so.