Bìa catalogue cán mờ hay cán bóng: cách chọn theo mục đích sử dụng

Chọn giấy xem ở bài cách chọn giấy bìa và ruột catalogue; chuyện màu in nằm ở bài cách kiểm màu in.

Lớp cán là gì và không làm được gì

Cán màng là ép một lớp màng BOPP (polypropylene định hướng hai chiều) lên mặt giấy đã in bằng nhiệt và lực ép. Màng bóng có mặt nhẵn, phản xạ ánh sáng theo một hướng. Màng mờ có mặt nhám vi mô, tán ánh sáng ra nhiều hướng.

Lớp màng làm được ba việc chính cho bìa catalogue:

• Chống trầy và dấu tay trên mặt in khi cuốn bị cầm, lật, xếp chồng.
• Giữ mực không nứt ở nếp gấp của bìa kim giữa và ở các đường cấn của bìa gáy keo.
• Chống ẩm trên mặt bìa khi bị nước bắn nhẹ.

Lớp màng không làm được: không làm mép giấy chống nước (mép xén vẫn hở), không biến bìa Couche 200 gsm thành bìa cứng như 300 gsm, không làm ảnh 100 ppi thành sắc nét. Bìa catalogue thường dùng Couche, Bristol hoặc Ivory 250–300 gsm cho đủ độ đứng; lớp cán là bước sau cùng.

Mờ và bóng khác nhau ở đâu

Phản xạ và độ đọc

Dưới đèn rọi showroom hoặc đèn bàn, bìa cán bóng tạo một vệt sáng chói che mất một phần chữ, người đọc phải nghiêng cuốn. Cán mờ gần như không có vệt chói, chữ nhỏ 8–9 pt trên bìa đọc được ở mọi góc.

Màu sắc

Cán bóng giữ độ tươi và độ sâu của ảnh, mảng đen trông đen hơn. Cán mờ làm màu dịu đi một chút: đen đặc ngả sang xám rất đậm, màu rực như đỏ, cam, xanh dương giảm độ bão hòa nhẹ. Nếu màu thương hiệu phải khớp mẫu cũ, hãy duyệt mẫu sau khi đã cán, không duyệt tờ in trước khi cán.

Dấu vết khi dùng

Màng mờ trên nền tối đặc (đen, xanh navy, nâu đậm) dễ lộ vệt xước sáng màu khi bị cọ, và vết dầu từ ngón tay hiện thành vệt bóng. Màng bóng lộ vân tay rõ dưới đèn nhưng lau được. Với bìa nền tối, hỏi thêm loại màng mờ chống trầy.

Chọn theo nội dung bìa và nơi dùng

• Bìa nhiều chữ, bảng mã, QR: cán mờ, vì không bị chói khi đọc và quét.
• Bìa một ảnh sản phẩm lớn, màu rực (thực phẩm, đồ chơi, mỹ phẩm màu): cán bóng nếu cuốn chủ yếu được xem ở nơi ánh sáng tản, ví dụ phát tay ngoài sự kiện.
• Bìa nền sáng tối giản, nhiều khoảng trắng (nội thất, thời trang): cán mờ cho cảm giác giấy mịn, ít phản xạ.
• Cuốn đặt ở quầy, bị cầm nhiều lần mỗi ngày: cán bóng dễ lau; nếu chọn mờ thì tránh nền tối đặc.
• Cuốn gửi bưu điện, xếp chồng trong thùng: cả hai đều bảo vệ được; ưu tiên mờ chống trầy cho nền tối.

Bảng chọn cán mờ hay cán bóng

Gáy, nếp gấp và mép xén

Nứt mực ở nếp gấp là lỗi hay gặp nhất trên bìa catalogue, rõ nhất khi nếp đi qua mảng màu đậm. Giấy bìa 250–300 gsm khi gấp bị kéo căng ở mặt ngoài, lớp mực trên mặt giấy rạn theo đường gấp và lộ lõi giấy trắng. Lớp cán giữ mực liền lại, nên bìa catalogue gần như luôn được cán.

• Kim giữa: bìa gấp đôi tại gáy. Bìa được cấn trước khi gấp và cán ít nhất mặt ngoài.
• Gáy keo: bìa có 4 đường cấn: 2 đường ở hai cạnh gáy và 2 đường bản lề cách gáy khoảng 5–7 mm để bìa mở ra không kéo bung keo. Mảng màu chạy qua sống gáy cần duyệt kỹ trên mẫu.
• Lò xo: bìa không gấp nhưng bị đục lỗ; lớp cán giúp hàng lỗ ít bị rách khi lật nhiều.

Chiều thớ giấy bìa nên chạy song song với gáy để nếp gấp mềm và ít nứt hơn; đây là việc của nhà in khi xếp bìa lên tờ in. Bạn chỉ cần tránh đặt chữ nhỏ hoặc chi tiết mảnh ngay trên đường gấp. So sánh cấu tạo các kiểu đóng có ở bài so sánh kim giữa, gáy keo và lò xo.

Kết hợp với ép kim

Ép kim (ép nhũ) là ép lớp lá kim bằng nhiệt lên chi tiết chọn trước, thường là logo hoặc tên sản phẩm. Trên nền cán mờ, mặt nhũ phản sáng tách rõ khỏi mặt bìa mờ; trên nền cán bóng, cả bìa đều phản sáng nên độ tương phản giảm. Vùng ép kim cần file vector riêng, một màu đặc 100%, nằm ở layer riêng; nét mảnh dưới khoảng 0,3 mm dễ bị lấp hoặc đứt. Ép kim cần khuôn riêng nên đơn có ép kim được hẹn lịch cụ thể; hỏi chi phí trước khi đưa vào thiết kế.

Duyệt mẫu và gửi yêu cầu

Muốn so mờ và bóng cho chắc, xem hai mẫu bìa cùng file, cùng giấy, dưới đúng loại đèn nơi catalogue sẽ được dùng, và nhìn ở góc nghiêng khoảng 30–45°. Mẫu in có tính phí theo quy cách. Khi đã chốt, ghi vào yêu cầu: loại màng, cán một mặt ngoài hay cả mặt trong bìa, giấy bìa, kiểu đóng và số cuốn. Các bước kiểm bìa trước khi in nhiều nằm ở bảng kiểm duyệt mẫu catalogue và quy trình duyệt mẫu catalogue trước khi in hàng loạt.

Đơn thường khoảng 2 giờ sau khi chốt file; đơn nhiều cuốn, gáy keo hoặc có ép kim được hẹn lịch cụ thể. Kiểm file và tư vấn miễn phí, đặt cọc 70%, hỗ trợ book ship, phí theo ứng dụng vận chuyển. Xem các dòng sản phẩm tại danh mục in catalogue Nhà in Phát; tổng quan dịch vụ in catalogue và hướng dẫn cách chọn giấy bìa và giấy ruột giúp hoàn tất quy cách trước khi gửi.

HỎI ĐÁP CÁN BÌA

Câu hỏi thường gặp về cán bìa catalogue

Mặt cán, nứt nếp gấp, ép kim và độ cứng bìa.

Cán màng có làm bìa catalogue cứng hơn không?

Rất ít. Màng thường dày khoảng 18–25 micron, mỏng hơn một tờ giấy nhiều lần. Độ cứng của bìa đến từ giấy: muốn bìa đứng hơn, tăng từ Couche 250 gsm lên 300 gsm hoặc chuyển sang Bristol, Ivory.

Vì sao bìa bị rạn trắng ở đường gấp?

Do lớp mực trên mặt giấy bị kéo căng khi gấp, rõ nhất ở mảng màu đậm chạy qua nếp. Cán màng, cấn trước khi gấp và để thớ giấy song song gáy giúp giảm hiện tượng này. Tránh đặt chữ nhỏ ngay trên đường gấp.

Có viết chữ ký bằng bút bi lên bìa cán màng được không?

Khó. Bút bi trượt trên cả màng bóng lẫn màng mờ, nét đứt và dễ lem. Dùng bút lông dầu thì viết được trên cả hai. Nếu catalogue cần ghi tên người tư vấn hoặc ký tặng, chừa một ô ở mặt trong bìa không cán, hoặc ghi vào trang ruột giấy Fort.

Cán mờ có làm chữ nhỏ trên bìa khó đọc không?

Không, ngược lại cán mờ giúp chữ nhỏ dễ đọc hơn dưới đèn vì không có vệt chói. Chỉ chữ rất mảnh màu sáng trên nền tối có thể nhòe nhẹ; giữ chữ trên bìa từ 8 pt trở lên với nét đủ dày.

Bìa gáy keo cán màng có cần cấn bản lề không?

Cần. Bìa gáy keo thường có 4 đường cấn: 2 đường ở hai cạnh sống gáy và 2 đường bản lề cách gáy khoảng 5–7 mm. Đường bản lề giúp bìa mở ra mà không kéo bung mép keo.

Cán màng bìa có làm chậm thời gian nhận catalogue không?

Cán bìa là công đoạn quen thuộc của catalogue, đơn thường vẫn khoảng 2 giờ sau khi chốt file. Đơn nhiều cuốn hoặc thêm ép kim được hẹn lịch cụ thể khi chốt đơn.